Knowledge

မြန်မာပြည်မြေပုံကို ပထမဆုံးရေးဆွဲသူ ဒေါက်တာဒေါ်သင်းကြည်

မဂၤလာပါ ခ်စ္ပရိတ္သတ္ျကီးေရ ျမန္မာျပည္ေျမပုံကို ပထမဆုံး ေရးဆြဲသူ ေဒါက္တာေဒၚသင္းၾကည္ (ေတာင္ငူသူ) အေျကာင္းပဲျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာနိုင္ငံ ေျမပုံေရးဆြဲရာတြင္ပါဝင္ခဲ့တဲ့ ပထဝီဝင္ ပါေမာကၡ ေဒါက္တာေဒၚသင္းၾကည္ (ျမန္မာအမ်ိဳးသမီးမ်ားထဲမွ နိုင္ငံရပ္ျခား ပါရဂူဘြဲ႕ကို ပထမဦးဆုံး ဆြတ္ခူးခဲ့သူ)

၁။ ပါေမာကၡ ေဒါက္တာေဒၚသင္းၾကည္ကို ျမန္မာအမ်ိဳးသမီးမ်ားထဲမွာ ပထမဆုံးနိုင္ငံျခားက ပါရဂူဘြဲ႕ယူလာသူအျဖစ္ သိသူမ်ားပါတယ္။ ၁၉၅၀ခုႏွစ္ အေမရိကန္နိုင္ငံ ကလပ္တကၠသိုလ္မွာ ပထဝီဘာသာနဲ႔ ျဖစ္ပါတယ္။ စစ္မျဖစ္ခင္ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္က အဂၤလိပ္အမ်ိဳးသမီးေတြ လန္ဒန္မွာ ပါရဂူဘြဲ႕သြားယူၾကတာေတြ ရွိေပမယ့္ ျမန္မာအမ်ိဳးသမီးေတြထဲကေတာ့ ေဒၚသင္းၾကည္က ပထမဆုံးပါ။

၂။ ေနာက္ေဒါက္တာ ေဒၚသင္းၾကည္ဟာ ဒီကေန႔ ကမၻာကလက္ခံ သုံးစြဲေနတဲ့ ျမန္မာျပည္ေျမပုံကို နယ္သာလန္နိုင္ငံ အမၥတာဒမၠ ဂ်မ္ဘာတန္ ပထဝီေျမပုံဆြဲဌာနနဲ႔ အတူႀကီးၾကပ္ ေရးဆြဲတည္းျဖတ္ခဲ့သူပါ။

၃။ ဆရာမႀကီး ေဒါက္တာေဒၚသင္းၾကည္ကို ၁၉၁၇ ခုႏွစ္၊ ဇန္နဝါရီလ ၁ ရက္၊ ေသာၾကာေန႔တြင္ ေတာင္ငူၿမိဳ့၌ အဖဦးႀကိဳ့၊ အမိေဒၚျမတို့မွ ေမြးဖြားခဲ့ၿပီး ေမြးခ်င္း(၃) ဦးရွိပါတယ္။

၄။ ေဒါက္တာေဒၚသင္းၾကည္ဟာ ေရတာရွည္ၿမိဳ့၊ ဗမာတိုင္းရင္းသား ဘာသာေက်ာင္းတြင္ စတင္ပညာသင္ယူခဲ့ၿပီး ဖခင္ေျပာင္းေရႊ႕ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ရေသာ မေကြးၿမိဳ့၊ တိုင္းရင္းျမန္မာ ျမဴနီစီပယ္ ေက်ာင္းတြင္ ရွစ္တန္းအထိ ပညာသင္ယူခဲ့ပါတယ္။၁၉၃၃ ခုႏွစ္တြင္ ရန္ကုန္ဆရာျဖစ္သင္ ေကာလိပ္ေက်ာင္း (Teacher Training College -TTC)တြင္

နဝမတန္းမွ တကၠသိုလ္ဝင္တန္းေအာင္တဲ့အထိ ေက်ာင္းအိပ္ ေက်ာင္းစားျဖင့္ ေနထိုင္ပညာဆည္းပူးခဲ့ၿပီး ၁၉၃၄ ခုႏွစ္တြင္ တကၠသိုလ္ဝင္တန္း (ဟိုက္စကူးဖိုင္နယ္) (High School Final – HSF)) ကိုဘာသာစုံဂုဏ္ထူးျဖင့္ ေအာင္ျမင္ခဲ့ကာ ျမန္မာတစ္နိုင္ငံလုံး ေက်ာင္းသူမ်ားထဲတြင္ ပထမရရိွခဲ့သူပါ။

၁၉၃၄-၁၉၃၅ ပညာသင္ႏွစ္၊ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္သို့ စတင္တက္ေရာက္ရာ (S) တန္း (Special Class) တြင္သင္ယူခဲ့ရပါသည္။ ၁၉၃၈ ခုႏွစ္တြင္ ဝိဇၨာဂုဏ္ထူးတန္း (B.A. (Hons.))ကို ေအာင္ျမင္ခဲ့ၿပီး ရန္ကုန္တကၠသိုလ္၊ ပထဝီဝင္ဌာနတြင္ အခ်ိန္ျပည့္ နည္းျပဆရာမအျဖစ္ နိုင္ငံတာဝန္ကို စတင္ထမ္းရြက္ခဲ့ပါတယ္။

၁၉၃၉-၁၉၄၀ ျပည့္ႏွစ္မ်ားတြင္ ဆရာျဖစ္သင္ေကာလိပ္ (TTC) B.Ed. (ပညာေရးဘြဲ႕) သင္တန္းကို တက္ေရာက္ေအာင္ျမင္ခဲ့ပါတယ္။ ဂ်ပန္ေခတ္အတြင္း ၁၉၄၂ ခုႏွစ္ဝန္းက်င္ အေရွ႕အာရွလူငယ္ အစည္းအ႐ုံးကဖြင့္လွစ္ေသာ လက္ေရြးစင္ေက်ာင္းတြင္ သင္ရိုးညႊန္းတမ္းဆိုင္ရာႏွင့္သင္ၾကားမွု ဆိုင္ရာမ်ားကိုေဆာင္ရြက္ခဲ့ပါသည္။

၁၉၄၃ ခုႏွစ္တြင္ ဆရာႀကီးဦးေဖေမာင္တင္ ေက်ာင္းအုပ္ႀကီး အျဖစ္တာဝန္ယူေသာ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္၌ ပထဝီဝင္ဌာန၊ လက္ေထာက္ ကထိကအျဖစ္လည္းေကာင္း၊ ၁၉၄၅ ခုႏွစ္၊ အေရးေပၚကာလ၊ ရန္ကုန္ တကၠသိုလ္၊ ပထဝီဝင္ဌာနကို လက္ေထာက္ကထိကအဆင့္ျဖင့္ ဦးေဆာင္ခဲ့ပါတယ္။

၁၉၄၇ ခုႏွစ္၊ ဇန္နဝါရီလတြင္ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုနိုင္ငံ၊ မက္ဆာခ်ဴးဆက္ ျပည္နယ္၊ ကလပ္တကၠသိုလ္ (Clark University) တြင္မဟာဝိဇၨာဘြဲ႕ရယူရန္ ထြက္ခြာခဲ့ၿပီး ပထမႏွစ္ဝက္ရမွတ္မ်ား ထူးခၽြန္ေကာင္းမြန္တဲ့အတြက္ ပါရဂူဘြဲ႕သင္တန္းတက္ရန္ ကလပ္တကၠသိုလ္က ခြင့္ျပဳခဲ့ပါတယ္။

၁၉၅၀ျပည့္ႏွစ္တြင္ ပါရဂူဘြဲ႕ရွိခဲ့ၿပီး စက္တင္ဘာလတြင္ ျမန္မာျပည္ကို သေဘၤာနဲ႔ ျပန္လာခဲ့ပါတယ္။ နိုင္ငံရပ္ျခားပါရဂူဘြဲ႕ကို ျမန္မာအမ်ိဳးသမီးမ်ားထဲမွ ပထမဆုံးရရွိခဲ့သူ ျဖစ္လာခဲ့ပါတယ္။ ၁၉၅၀ ျပည့္ႏွစ္၊ စက္တင္ဘာ ၂၉ ရက္တြင္ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္၊ ပထဝီဝင္ဌာန၌ ကထိက/ဌာနမွူးအျဖစ္စတင္တာဝန္ထမ္းေဆာင္ခဲ့ပါသည္။

၁၉၅၁ခုႏွစ္၊ ဇြန္ ၁၉ရက္မွစတင္၍ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္၊ ပထဝီဝင္ဌာန၌ ပါေမာကၡအျဖစ္ စတင္တာဝန္ထမ္းေဆာင္ခဲ့ပါတယ္။ ၁၉၅၂ ခုႏွစ္ေနာက္ပိုင္း ျမန္မာနိုင္ငံသုေတသနအသင္း (Burma Research Society-BRS) တြင္ထဲထဲဝင္ဝင္ ပါဝင္လွုပ္ရွားခဲ့သလို ကိုယ္ပိုင္သုေတသနလုပ္ငန္းမ်ားကိုလည္း လုပ္ေဆာင္ခဲ့ပါတယ္။

ဒါ့အျပင္နိုင္ငံသမိုင္းေကာ္မရွင္ (Historical Commission) မွာလည္းပါဝင္ေဆာင္ရြက္ခဲ့ပါတယ္။ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္ အႏုပညာအသင္း၊ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္ ေျခလ်င္ႏွင့္ ေတာင္တက္အသင္းတို့ကို စတင္တည္ေထာင္ခဲ့ရာမွာလည္း တစ္ဦး အပါအဝင္ ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။

၁၉၇၃-၁၉၇၄ ပညာသင္ႏွစ္ ရန္ကုန္ပညာေရးတကၠသိုလ္က တကၠသိုလ္ စာေပးစာယူသင္တန္းမ်ား (ပညာေရးဘြဲ႕) စတင္ဖြင့္ လွစ္ခဲ့ရာတြင္လည္းေကာင္း၊ ၁၉၇၅-၁၉၇၆ ခုႏွစ္ေနာက္ပိုင္း ဝိဇၨာ/ သိပၸံ၊ ေဘာဂေဗဒႏွင့္ ဥေပဒပညာရပ္မ်ားပါ ထည့္သြင္းပို့ခ်ခဲ့ရာတြင္ ဝိဇၨာဌာနမွူးအျဖစ္ တာဝန္ယူေဆာင္ရြက္ခဲ့ပါသည္။

၅။ ၁၉၇၇ခုႏွစ္ ဇန္နဝါရီလမွာ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္ ပထဝီဝင္ပါေမာကၡတာဝန္မွ သက္ျပည့္အၿငိမ္းစားယူခဲ့ၿပီး ၁၉၉၀ ျပည့္ႏွစ္၊ေအာက္တိုဘာ ၁၃ရက္ေန႔တြင္ ရန္ကုန္ၿမိဳ့၊ အမွတ္(၁၀)၊ ကုန္းျမင့္ရိပ္သာလမ္း၊ ၇ မိုင္ေနအိမ္မွာ ကြယ္လြန္ခဲ့ပါတယ္။ ဆရာမႀကီးေဒါက္တာေဒၚသင္းၾကည္က

“ပထဝီသင္ၾကားျခင္းရဲ့ အဓိကရည္ရြယ္ခ်က္က လူငယ္လူရြယ္ေတြကို ကိုယ္တိုင္ေလ့လာ စူးစမ္းတတ္တဲ့ အေလ့အထရရွိဖို႕ ပ်ိဳးေထာင္ေပးတာ ျဖစ္တယ္” လို႔ေျပာခဲ့ပါတယ္။ အဆံုးထိဖတ္ရႈေပးျကတဲ႕အတြက္ ေက်းဇူးအထူးတင္ရိွပါတယ္။ C r d

Zawgyi

မြန်မာပြည်မြေပုံကို ပထမဆုံးရေးဆွဲသူ ဒေါက်တာဒေါ်သင်းကြည်

မဂၤလာပါ ခ်စ္ပရိတ္သတ္ျကီးေရ ျမန္မာျပည္ေျမပုံကို ပထမဆုံး ေရးဆြဲသူ ေဒါက္တာေဒၚသင္းၾကည္ (ေတာင္ငူသူ) အေျကာင္းပဲျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာနိုင္ငံ ေျမပုံေရးဆြဲရာတြင္ပါဝင္ခဲ့တဲ့ ပထဝီဝင္ ပါေမာကၡ ေဒါက္တာေဒၚသင္းၾကည္ (ျမန္မာအမ်ိဳးသမီးမ်ားထဲမွ နိုင္ငံရပ္ျခား ပါရဂူဘြဲ႕ကို ပထမဦးဆုံး ဆြတ္ခူးခဲ့သူ)

၁။ ပါေမာကၡ ေဒါက္တာေဒၚသင္းၾကည္ကို ျမန္မာအမ်ိဳးသမီးမ်ားထဲမွာ ပထမဆုံးနိုင္ငံျခားက ပါရဂူဘြဲ႕ယူလာသူအျဖစ္ သိသူမ်ားပါတယ္။ ၁၉၅၀ခုႏွစ္ အေမရိကန္နိုင္ငံ ကလပ္တကၠသိုလ္မွာ ပထဝီဘာသာနဲ႔ ျဖစ္ပါတယ္။ စစ္မျဖစ္ခင္ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္က အဂၤလိပ္အမ်ိဳးသမီးေတြ လန္ဒန္မွာ ပါရဂူဘြဲ႕သြားယူၾကတာေတြ ရွိေပမယ့္ ျမန္မာအမ်ိဳးသမီးေတြထဲကေတာ့ ေဒၚသင္းၾကည္က ပထမဆုံးပါ။

၂။ ေနာက္ေဒါက္တာ ေဒၚသင္းၾကည္ဟာ ဒီကေန႔ ကမၻာကလက္ခံ သုံးစြဲေနတဲ့ ျမန္မာျပည္ေျမပုံကို နယ္သာလန္နိုင္ငံ အမၥတာဒမၠ ဂ်မ္ဘာတန္ ပထဝီေျမပုံဆြဲဌာနနဲ႔ အတူႀကီးၾကပ္ ေရးဆြဲတည္းျဖတ္ခဲ့သူပါ။

၃။ ဆရာမႀကီး ေဒါက္တာေဒၚသင္းၾကည္ကို ၁၉၁၇ ခုႏွစ္၊ ဇန္နဝါရီလ ၁ ရက္၊ ေသာၾကာေန႔တြင္ ေတာင္ငူၿမိဳ့၌ အဖဦးႀကိဳ့၊ အမိေဒၚျမတို့မွ ေမြးဖြားခဲ့ၿပီး ေမြးခ်င္း(၃) ဦးရွိပါတယ္။

၄။ ေဒါက္တာေဒၚသင္းၾကည္ဟာ ေရတာရွည္ၿမိဳ့၊ ဗမာတိုင္းရင္းသား ဘာသာေက်ာင္းတြင္ စတင္ပညာသင္ယူခဲ့ၿပီး ဖခင္ေျပာင္းေရႊ႕ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ရေသာ မေကြးၿမိဳ့၊ တိုင္းရင္းျမန္မာ ျမဴနီစီပယ္ ေက်ာင္းတြင္ ရွစ္တန္းအထိ ပညာသင္ယူခဲ့ပါတယ္။၁၉၃၃ ခုႏွစ္တြင္ ရန္ကုန္ဆရာျဖစ္သင္ ေကာလိပ္ေက်ာင္း (Teacher Training College -TTC)တြင္

နဝမတန္းမွ တကၠသိုလ္ဝင္တန္းေအာင္တဲ့အထိ ေက်ာင္းအိပ္ ေက်ာင္းစားျဖင့္ ေနထိုင္ပညာဆည္းပူးခဲ့ၿပီး ၁၉၃၄ ခုႏွစ္တြင္ တကၠသိုလ္ဝင္တန္း (ဟိုက္စကူးဖိုင္နယ္) (High School Final – HSF)) ကိုဘာသာစုံဂုဏ္ထူးျဖင့္ ေအာင္ျမင္ခဲ့ကာ ျမန္မာတစ္နိုင္ငံလုံး ေက်ာင္းသူမ်ားထဲတြင္ ပထမရရိွခဲ့သူပါ။

၁၉၃၄-၁၉၃၅ ပညာသင္ႏွစ္၊ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္သို့ စတင္တက္ေရာက္ရာ (S) တန္း (Special Class) တြင္သင္ယူခဲ့ရပါသည္။ ၁၉၃၈ ခုႏွစ္တြင္ ဝိဇၨာဂုဏ္ထူးတန္း (B.A. (Hons.))ကို ေအာင္ျမင္ခဲ့ၿပီး ရန္ကုန္တကၠသိုလ္၊ ပထဝီဝင္ဌာနတြင္ အခ်ိန္ျပည့္ နည္းျပဆရာမအျဖစ္ နိုင္ငံတာဝန္ကို စတင္ထမ္းရြက္ခဲ့ပါတယ္။

၁၉၃၉-၁၉၄၀ ျပည့္ႏွစ္မ်ားတြင္ ဆရာျဖစ္သင္ေကာလိပ္ (TTC) B.Ed. (ပညာေရးဘြဲ႕) သင္တန္းကို တက္ေရာက္ေအာင္ျမင္ခဲ့ပါတယ္။ ဂ်ပန္ေခတ္အတြင္း ၁၉၄၂ ခုႏွစ္ဝန္းက်င္ အေရွ႕အာရွလူငယ္ အစည္းအ႐ုံးကဖြင့္လွစ္ေသာ လက္ေရြးစင္ေက်ာင္းတြင္ သင္ရိုးညႊန္းတမ္းဆိုင္ရာႏွင့္သင္ၾကားမွု ဆိုင္ရာမ်ားကိုေဆာင္ရြက္ခဲ့ပါသည္။

၁၉၄၃ ခုႏွစ္တြင္ ဆရာႀကီးဦးေဖေမာင္တင္ ေက်ာင္းအုပ္ႀကီး အျဖစ္တာဝန္ယူေသာ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္၌ ပထဝီဝင္ဌာန၊ လက္ေထာက္ ကထိကအျဖစ္လည္းေကာင္း၊ ၁၉၄၅ ခုႏွစ္၊ အေရးေပၚကာလ၊ ရန္ကုန္ တကၠသိုလ္၊ ပထဝီဝင္ဌာနကို လက္ေထာက္ကထိကအဆင့္ျဖင့္ ဦးေဆာင္ခဲ့ပါတယ္။

၁၉၄၇ ခုႏွစ္၊ ဇန္နဝါရီလတြင္ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုနိုင္ငံ၊ မက္ဆာခ်ဴးဆက္ ျပည္နယ္၊ ကလပ္တကၠသိုလ္ (Clark University) တြင္မဟာဝိဇၨာဘြဲ႕ရယူရန္ ထြက္ခြာခဲ့ၿပီး ပထမႏွစ္ဝက္ရမွတ္မ်ား ထူးခၽြန္ေကာင္းမြန္တဲ့အတြက္ ပါရဂူဘြဲ႕သင္တန္းတက္ရန္ ကလပ္တကၠသိုလ္က ခြင့္ျပဳခဲ့ပါတယ္။

၁၉၅၀ျပည့္ႏွစ္တြင္ ပါရဂူဘြဲ႕ရွိခဲ့ၿပီး စက္တင္ဘာလတြင္ ျမန္မာျပည္ကို သေဘၤာနဲ႔ ျပန္လာခဲ့ပါတယ္။ နိုင္ငံရပ္ျခားပါရဂူဘြဲ႕ကို ျမန္မာအမ်ိဳးသမီးမ်ားထဲမွ ပထမဆုံးရရွိခဲ့သူ ျဖစ္လာခဲ့ပါတယ္။ ၁၉၅၀ ျပည့္ႏွစ္၊ စက္တင္ဘာ ၂၉ ရက္တြင္ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္၊ ပထဝီဝင္ဌာန၌ ကထိက/ဌာနမွူးအျဖစ္စတင္တာဝန္ထမ္းေဆာင္ခဲ့ပါသည္။

၁၉၅၁ခုႏွစ္၊ ဇြန္ ၁၉ရက္မွစတင္၍ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္၊ ပထဝီဝင္ဌာန၌ ပါေမာကၡအျဖစ္ စတင္တာဝန္ထမ္းေဆာင္ခဲ့ပါတယ္။ ၁၉၅၂ ခုႏွစ္ေနာက္ပိုင္း ျမန္မာနိုင္ငံသုေတသနအသင္း (Burma Research Society-BRS) တြင္ထဲထဲဝင္ဝင္ ပါဝင္လွုပ္ရွားခဲ့သလို ကိုယ္ပိုင္သုေတသနလုပ္ငန္းမ်ားကိုလည္း လုပ္ေဆာင္ခဲ့ပါတယ္။

ဒါ့အျပင္နိုင္ငံသမိုင္းေကာ္မရွင္ (Historical Commission) မွာလည္းပါဝင္ေဆာင္ရြက္ခဲ့ပါတယ္။ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္ အႏုပညာအသင္း၊ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္ ေျခလ်င္ႏွင့္ ေတာင္တက္အသင္းတို့ကို စတင္တည္ေထာင္ခဲ့ရာမွာလည္း တစ္ဦး အပါအဝင္ ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။

၁၉၇၃-၁၉၇၄ ပညာသင္ႏွစ္ ရန္ကုန္ပညာေရးတကၠသိုလ္က တကၠသိုလ္ စာေပးစာယူသင္တန္းမ်ား (ပညာေရးဘြဲ႕) စတင္ဖြင့္ လွစ္ခဲ့ရာတြင္လည္းေကာင္း၊ ၁၉၇၅-၁၉၇၆ ခုႏွစ္ေနာက္ပိုင္း ဝိဇၨာ/ သိပၸံ၊ ေဘာဂေဗဒႏွင့္ ဥေပဒပညာရပ္မ်ားပါ ထည့္သြင္းပို့ခ်ခဲ့ရာတြင္ ဝိဇၨာဌာနမွူးအျဖစ္ တာဝန္ယူေဆာင္ရြက္ခဲ့ပါသည္။

၅။ ၁၉၇၇ခုႏွစ္ ဇန္နဝါရီလမွာ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္ ပထဝီဝင္ပါေမာကၡတာဝန္မွ သက္ျပည့္အၿငိမ္းစားယူခဲ့ၿပီး ၁၉၉၀ ျပည့္ႏွစ္၊ေအာက္တိုဘာ ၁၃ရက္ေန႔တြင္ ရန္ကုန္ၿမိဳ့၊ အမွတ္(၁၀)၊ ကုန္းျမင့္ရိပ္သာလမ္း၊ ၇ မိုင္ေနအိမ္မွာ ကြယ္လြန္ခဲ့ပါတယ္။ ဆရာမႀကီးေဒါက္တာေဒၚသင္းၾကည္က

“ပထဝီသင္ၾကားျခင္းရဲ့ အဓိကရည္ရြယ္ခ်က္က လူငယ္လူရြယ္ေတြကို ကိုယ္တိုင္ေလ့လာ စူးစမ္းတတ္တဲ့ အေလ့အထရရွိဖို႕ ပ်ိဳးေထာင္ေပးတာ ျဖစ္တယ္” လို႔ေျပာခဲ့ပါတယ္။ အဆံုးထိဖတ္ရႈေပးျကတဲ႕အတြက္ ေက်းဇူးအထူးတင္ရိွပါတယ္။ C r d